NIP czy wciąż go potrzebujemy?

Z pewnością bardzo dobrze pamiętamy, jak wypełnialiśmy tzw „pity” używając w tym celu numeru NIP (Numer Identyfikacji Podatkowej). Był on nadawany w Urzędzie Skarbowym i służył – jak sama nazwa wskazuje – do identyfikacji podatkowej. Po zmianach wprowadzonych w Ordynacji Podatkowej, przestaliśmy już identyfikować się za pomocą NIP-u (oczywiście w przypadku jeśli nie prowadzimy działalności gospodarczej). Teraz w deklaracjach podatkowych wykorzystujemy numer PESEL, co jest z pewnością sporym uproszczeniem.

Kiedy potrzebujemy NIP?

Czy w takim razie numer NIP będzie nam nadal potrzebny? Jeśli tak, to w jaki sposób zostanie on nam nadany i kiedy będziemy musieli z niego korzystać?

1. W przypadku gdy zakładamy działalność gospodarczą, numer NIP zostanie nam przydzielony przez Urząd Skarbowy – tak jak to miało miejsce przed wprowadzonymi zmianami
2. W przypadku gdy podczas omawianych zmian byliśmy przedsiębiorcami i posiadaliśmy numer NIP, tak naprawdę nic się nie zmieni. Nadal będziemy korzystać z wcześniej przypisanego numeru identyfikacji podatkowej.
3. Jako przedsiębiorcy, nadal będziemy zmuszeni do podawania numeru NIP w niżej wymienionych sytuacjach:
– na żądanie organów administracji rządowej i samorządowej
– na żądanie organów kontroli skarbowej (podczas np. kontroli w przedsiębiorstwie)
– na żądanie przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli
– na żądanie przedstawicieli banków
– na żądanie płatników i inkasentów podatkowych.

Pamiętajmy, że wykorzystywanie numeru NIP niezgodnie z przepisami Ordynacji Wyborczej, wiąże się z poważnymi restrykcjami ze strony Urzędu Skarbowego. Jeśli np. wypełniając PIT-37 zamiast numeru PESEL wpiszemy nasz stary (nieaktualny już) numer NIP, możemy zostać pociągnięci do odpowiedzialności a Urząd Skarbowy może na nas nałożyć karę, najczęściej w postaci dodatkowej opłaty skarbowej.

PIT jak go wypełnić?

Dla wielu podatników, deklaracja PIT-37 wydaje się bardzo skomplikowana. Tymczasem tak nie jest – rozliczenie jest dosyć proste, nawet jeśli w tym celu nie używamy komputera.

Sposoby rozliczenia deklaracji PIT-37

metoda tradycyjna, polegająca na obliczaniu podatku przy pomocy „analogowych” narzędzi a więc długopisu, ołówka, ewentualnie kalkulatora;
metoda komputerowa – z wykorzystaniem komputera

Obydwie metody sprowadzają się w zasadzie do jednego – wprowadzenia w poszczególne okna danych, które często są przepisywane z deklaracji PIT-11

Przystępując do wypełnienia deklaracji PIT-37, musimy mieć przed sobą PIT-11 – to na jego podstawie będziemy się opierać przy wprowadzaniu danych.

Jak wypełnić PIT-37 ?

1. Pierwsza strona PIT-37 jest najprostsza – wystarczy że wprowadzimy odpowiednie dane w odpowiednie pola (chodzi oczywiście o dane osobowe podatnika lub też podatnika i jego małżonka).

2. NA drugiej stronie wykazujemy dochody i straty, a następnie – odliczenia od dochodu. Wszystkie te pola wypełniamy, przepisując zwyczajnie dane z PIT-11

3. W trzeciej części obliczamy podatek – tutaj mamy największy orzech do zgryzienia, gdyż inaczej oblicza się podatek dla różnych skali podatkowych. W przypadku posługiwania się komputerem, obliczenia zostaną wykonane automatycznie i nie będzie z tym żadnego problemu.

4. W kolejnej części deklaracji (F) odliczamy składki na ubezpieczenia zdrowotne, sumy wykazane w tzw „zerówkach” itd. Na koniec, po odliczeniu ewentualnych wydatków wykazanych w PIT/D, konfrontujemy uzyskany wynik z sumą zaliczek pobranych przez płatnika. Gdy płatnik pobrał nam więcej składek aniżeli obliczyliśmy, resztę otrzymamy w formie zwrotu (najczęściej na rachunek bankowy). Jeśli sytuacja będzie odwrotna – musimy zapłacić resztę podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym.

5. Możemy też oddać 1 procent podatku na organizacje pożytku publicznego. Aby to zrobić, należy wprowadzić nazwę organizacji i jej numer KRS do odpowiednich okien.

Rodzaje pitów – po co i do czego?

System podatkowy w naszym kraju należy do bardziej skomplikowanych. Podatnik ma kilka możliwości rozliczania się z Urzędem Skarbowym. Służą do tego deklaracje podatkowe PIT. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze ich formy i opisujemy do czego są one potrzebne. Niektóre z nich są wypełniane przez pracodawcę zatrudniającego pracowników, inne przez pracodawcę niezatrudniającego pracowników a jeszcze inne, przez samego pracownika.

PIT-37 – jest chyba najpopularniejszą deklaracją podatkową, gdyż co rok muszą ją wypełniać osoby fizyczne, które stanowią większość społeczeństwa. Ewidencjonujemy w niej przychody, kwoty odliczenia od podatku, składki itd. W efekcie końcowym otrzymujemy kwotę, jaką musimy zapłacić (bądź zwrot jaki otrzymamy na rachunek bankowy bądź pocztą).

PIT-16 – deklaracja, będąca wnioskiem przedsiębiorcy o możliwość rozliczenia podatku na zasadach karty podatkowej

PIT-16A – deklaracja w której pracodawca określa wysokość składki na ubezpieczenia zdrowotne. Składki te zostały już odliczone od karty podatkowej.

PIT-28 – deklaracja o wartości uzyskanego przychodu, odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

PIT-36 – deklaracja o uzyskanym przychodzie bądź stracie. Dokument jest przeznaczony dla przedsiębiorców rozliczających się na warunkach ogólnych

PIT-36L – deklaracja analogiczna jak w przypadku „36” z tym że przeznaczona ona jest dla podatników rozliczających się poprzez stawkę liniową

PIT4R- deklaracja pracodawcy o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy

PIT8AR – deklaracja o zryczałtowanym podatku dochodowym (w rozliczeniu rocznym)

PIT-11 – deklaracja wystawiania pracownikowi i US przez pracodawcę. Zawiera informacje o dochodach i pobranych zaliczkach.

PIT-40 – roczne obliczenie podatku przez np. pracodawcę na wniosek zatrudnionego pracownika

Sposób naliczenia podatku dochodowego

W prawie podatkowym naszego państwa, istnieje szereg przepisów, pozwalających na wybór sposobu rozliczania się z Urzędem Skarbowym. Większości z nas dotyczą regulacje odnoszące się do PIT czyli inaczej podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatek dochodowy może nie być płacony w dwóch sytuacjach:
po pierwsze – gdy nie mamy zysku. Nie można odliczyć podatku jeśli nie mamy żadnych dochodów. Wiele firm nadużywa tej regulacji prawnej, starając się maksymalnie obniżyć wynik finansowy zwiększając koszty.
Po drugie – gdy w okresie rocznym zarabiamy mniej niż wynosi kwota zwolniona od podatku. Wprawdzie „na pasku” zobaczymy potrącenie na podatek dochodowy, jednak w rozliczeniu PIT możemy odzyskać potrącone pieniądze w formie zwrotu. Kwota wolna od podatku wynosi 3091 PLN

Pozostałe osoby, które nie spełniają powyższych warunków mogą wybierać wśród kilku sposobów rozliczenia z Urzędem Skarbowym.

Zryczałtowane formy opodatkowania

– karta podatkowa – rozwiązanie dla firm o małej liczbie pracowników, podatnik opłaca wcześniej ustaloną kwotę podatku, bez względu na wynik finansowy – rozwiązanie to jest wygodne dla pracodawcy, gdyż nie zmusza go do prowadzenia skomplikowanych rozliczeń podatkowych.
– ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – to najprostszy sposób na rozliczenie się z fiskusem, polega on na braniu pod uwagę wyłącznie przychodów podatnika, podczas gdy koszty nie są w ogóle brane pod uwagę. Taka forma rozliczeń jest najlepsza dla tych podatników, którzy prowadzą np. usługową działalność jednoosobową i przynajmniej w teorii nie ponoszą kosztów. Przykładem może być tu serwisant sprzętu komputerowego, copywriter, tłumacz językowy itd.

Zasady ogólne naliczania podatku

– skala podatkowa 18 i 32 procent – Podatek dla osób fizycznych, 18% płacimy gdy mamy dochód do 85 tysięcy PLN i 32% gdy mamy dochód powyżej 85 tysięcy PLN
– podatek liniowy – 19 procent. Przy liczeniu podatku dochodowego warto również zapoznać się z przyznawanymi nam ulgami, roczne rozliczenie PIT można zrealizować również przez internet na portalach finansowych

Jak zaoszczędzić na podatku dochodowym?

Podatek dochodowy potrafi dać się mocno we znaki – w niektórych przypadkach może przecież stanowić równowartość nawet trzydziestu procent naszych dochodów. Nic więc dziwnego, że wielu z nas szuka sposobów, które pozwoliłyby im choć trochę zmniejszyć ilość odprowadzanych do fiskusa pieniędzy. Kiedy więc możemy legalnie zaoszczędzić na podatku dochodowym?

Firmy płacą mniej podatku dochodowego

Trenerzy sportowi, sędziowie czy przedstawiciele zawodów kreatywnych w myśl obowiązujących w naszym kraju przepisów powinni odprowadzać podatek dochodowy w wysokości aż trzydziestu dwóch procent swoich zarobków, jeśli te w skali roku przekraczają kwotę osiemdziesięciu pięciu i pół tysiąca złotych. Aby tę stawkę zmniejszyć do dziewiętnastu procent, mogą jednak założyć własną działalność gospodarczą i tak oferować swoje usługi – przejdą wówczas na stały podatek liniowy. Chcąc dowiedzieć się ile musimy zapłacić podatku dochodowego możemy policzyć ręcznie, lecz znacznie wygodniej jest znaleźć kalkulator pensji, który policzy to za nas

Odliczanie kosztów uzyskania przychodu

Oszczędzić na podatku dochodowym możemy też odpisując od niego koszty uzyskania przychodów. Dla pracowników pozostających w stałym stosunku pracy kwota, którą można odpisać wynosi, w zależności od sytuacji, od stu jedenastu do niespełna stu czterdziestu złotych. W przypadku artystów zarabiających na swojej twórczości, ulgi te są jeszcze większe – o ile w roku podatkowym nasze dochody nie przekroczą czterdziestu dwóch tysięcy złotych, zapłacimy tylko połowę 19-procentowego podatku odprowadzanego od umów związanych z prawami autorskimi i pokrewnymi.

Zmiana zasad działalności firmy

Osoby prawne mogą zmniejszyć stawkę płaconego przez siebie podatku dochodowego, jeśli zmienią formę na spółkę komandytowo-akcyjną. Nowa ustawa mówi bowiem, że CIT musi zostać odprowadzony dopiero wtedy, gdy dochód akcjonariusza zostanie wypłacony w postaci uchwalonej przez walne zebranie dywidendy. Przy odrobinie pomysłowości, można w ten sposób pokierować polityką fiskalną spółki tak, by rozliczenie z fiskusem odłożyć na późniejszy okres. W przeciwieństwie do przeniesienia firmy do któregoś z rajów podatkowych, to rozwiązanie jest w stu procentach legalne – nie musimy więc obawiać się ewentualnych sankcji.